به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری در این برنامه كه با حضور محمد حمزه زاده رئیس جشنواره هنری ایران 1404، ناصر فیض دبیر بخش طنز این جشنواره، استاد یوسفعلی میر شكاك، استاد محمد علی علومی، استاد اسماعیل امینی و دیگر طنزپردازان بنام كشور برپا شد آثار طنز با محوریت چشم انداز ایران 1404 ارائه شد.
سال هاست كه قرار است خوب شویم
محمد علی علومی پژوهشگر و طنز پرداز شناخته شده كشورمان در این برنامه با بیان این كه لازم است در این جلسات به مبانی طنز پردازی هم پرداخته شود، گفت: عده ای برای سرگرمی در این جلسات شركت می كنند كه حق هم دارند، اما بخشی از شركت كنندگان به دنبال شناخت طنز و ویژگی های طنز پردازی  هستند كه باید به نیاز آن ها هم پاسخ داده شود.
او با تمابز قائل شدن میان طنز و هزل، هجو و فكاهه گفت: اساس هجو و هزل بر كینه و بیزاری است اما در طنز ترحم و دلسوزی و شفقت هست كه همین عناصر طنز را از هزل و فكاهه متمایز می كند.
علومی اضافه كرد: حتی در بعضی موارد مثلا در آثار طنز آمیز چخوف و منوچهر احترامی عنصر ترس هم وجود دارد كه این عنصر قدر مشترك طنز با تراژدی است و آن را به عنوان یك شیوه بیان جدی معرفی می كند.
او با تاكید بر این كه این برنامه از «در حلقه رندان» به مناسبت برگزاری جشنواره هنری ایران 1404 بر پا شده است، گفت:قرار است در سال 1404 مردم خوبی باشیم، اما مگر غیر از این است كه هزاران سال است كه می خواهیم مردم خوبی باشیم؟! از زمانی كه كورش گفت خدایا شر دروغ را از كشور ما دور كن چنین قراری داشته ایم و من امیدوارم در سال 1404 اتفاقی بیفتد و ما این آرمان را در خود محقق كنیم.
این صاحب نظر حوزه طنز با بیان این كه همه ما فكر می كنیم كه محور كائنات هستیم اما نمی دانیم كه اگر نباشیم هیچ اتفاقی نمی افتد، افزود: اگر بتوانیم ابتدا به رفتارهای كج خودمان بخندیم، پس از آن می توانیم به عنوان طنز پرداز رفتارهای كج دیگران را مورد ریشخند قرار داده و دستمایه طنز پردازی كنیم.
طنز پرداز باید ابتدا خود را ریشخند كند
یوسفعلی میرشكاك نویسنده، شاعر و طنز پرداز مطح كشورمان هم در سخنانی گفت: طنز در نسبت فكاهه و هزل و هجو، آن اثری است كه بیشترین برد را دارد ودورترین افق و فاصله را رصد می كند.
میرشكاك كار شاعر را آینه سازی دانست و توضیح داد: حافظ را در نظر بگیرید، به قدری در آثارش آینه سازی كرده كه هم مومن خود را در آن می بیند هم كافر، شما هم خود را در آن می بینید و هم می توانید غیر خود را مشاهده كنید؛ هم كربلا را می توانید ببینید هم ضد كربلا را.
او در ادامه گفت: اما كار طنز پرداز این است كه آینه ها را می شكند ولی نه آن گونه كه بتوانید از آینه صرف نظر كنید بلكه نهایتا مجبورید در تكه ای از آن آینه خود را مشاهده كنید.
این شاعر اضافه كرد: حافظ هم به شدت اهل طنز بوده است و من معتقدم بنیان كار خواجه طنز است و او اساس شعر را آگاهانه جا به جا كرده است. زیرا طنز آن اثری است كه تعادل ها را به هم می زند اما نه به شكلی كه كار خراب شود بلكه كا را زیباتر می كند.
میرشكاك با بیان این كه حافظ انشاء كننده تمام ساحات وجودی خودش بود، افزود: طنز پرداز اول از همه باید جلوی آینه بایستد و خودش را ریشخند كند، باید اسلحه را بر شقیقه خود بگذارد و كجی های خویش را ببیند كه اگر طنز پرداز بتواند چنین شقاوتی را به خود روا دارد می تواند در تاریكی های مطلق هم مضامین بسیاری برای طنزپردازی بیابد.
این طنز پرداز اضافه كرد: در تاریخ ادبیات مان می بینیم آن هایی كه ذوق خوبی داشته اند اما عنصر انكار خویش را نداشته اند نتوانستند طنز پرداز خوبی شوند و در نهایت تبدیل به هزال و هجو گو شده اند.
میر شكاك طنز را فراتر از فلسفه دانست و گفت: تا كسی هم به شیوه حضوری و هم به شیوه حصولی حكیم نشود، نمی تواند به جایگاه طنز پردازی برسد.
«سال هزار و چارصد و چاهاره»
مجتبی احمدی طنز پرداز كرمانی از هنرمندانی بود كه به قرائت شعر طنز پرداخت. شعر او كه محوریت آن وضع كنونی ما و افق آینده 1404 بود چنین است:
عجیبه واقعا مگر نه، آره / حاصل ضرب دو و دو چهاره / چهارتا فصلمون همه بهاره / آخه چه قرنیه چه روزگاره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
تموم چاله چوله ها پر شده /خوب بخورید كه سوله ها پر شده / هی بشورید كه لوله ها پر شده / تازه آبش همیشه پر فشاره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
عدله كه داد می زنه تو هر دیار/ یكی شده قیمت موز و خیار / آی خونه دار زنبیل و وردار بیار / فقره كه داره زنبیل و میاره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
هزارتا فكره پشت هر تریبون / مردا تمیزن، نه به زور صابون / هیچ زنی وای نمی سه تو خیابون / اگر كه وایسه منظوری نداره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
اگر سوال كنی جواب می رسه / ماهی سه بار روز كتاب می رسه / از همه جا بوی كباب می رسه / حتی از اون خونه نیمه كاره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
كتابا از ممیزی رد شدن / هفتگی هم چاپ مجدد شدن / تیراژا صد هزار و پونصد شدن / كتاب توی زنبیل خانواره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
حادثه بدی نمی شه حادث / خبرنگار سرویس حوادث / زده تو كار سرویس مدارس / پیاده بوده و حالا سواره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
قصه عوص شده به جون مامان / بازار چین افتاده دست ایران / بگو با چی، نسل جدید پیكان / تازه دو تا بوق اضافه داره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
خط بازیا گم شد و جط عوض شد / درستایی كه بود غلط عوض شد / خلاصه فرهنگ لغت عوض شد / عمل دیگه معادل شعاره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
تموم قفلا از كلید نوشتن/ كلیشه ها حرف جدید نوشتن / سیاسیا شعر سپید نوشتند  /حرف حساب انگاری پر شماره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
به ته رسوندن همه آغازا رو / دارن هوای طنزپردازا رو / تلویزیون نشون میده سازا رو / كاری نداره كه دفه یا تاره / سال هزار و چارصد و چاهاره /
محله ما پر با سواده / چیزی كه نیست جون تو اعتیاده / جمعیتم در حال ازدیاده / اینا همش مایه افتخاره / سال هزار و چارصد و چاهاره/
صفحه یك تیترو زده عدالت / صفحه دو تیترو زده كسالت / صفحه سه تیترو زده خجالت / خبرنداره یا خبرنگاره؟ / سال هزار و چارصد و چاهاره
زندونا تعطیله، بیا تماشا / كارخونه تكمیله، بیا تماشا / موقع تحویله، بیا تماشا / تحویل چی؟ تحویل سال دوباره / سال هزار و چارصد و چاهاره
یواش یواش وارد گلزار شدم / یا شایدم وارد بازار شدم / به صورتم آب زد و بیدار شدم / آبی كه زد به صورتم چه بد بود / سال هزار و سیصد و نود بود /
«تصور كن اگه حتی تصور كردنش سخته»
محمد زهتاب شاعر و طنز پرداز جوان كشورمان هم در همین زمینه شعری خواند كه چنین بود:
تصور كن اگه حتی تصور كردنش سخته / یه روزی كه توی اون روز خیال هر كسی تخته / یه روزی رو دارم میگم كه هر چیزی سر جاشه / تموم سفره ها پر نون، همه ظرفا پر از آشه / تو اون روزی كه من میگم همه چی خوشكل و شیكه / تو اون روزی كه من میگم پلیس حتی رمانتیكه / همه مسوولای كشور دقیق و منظبط میشن / میان از برجشون پایین با مردم مرتبط میشن / تصور كن اگه حتی تصور كردنش زوره / كه ساز كیف مون كوكه، بساط عیش مون جوره / كسی حتی نمی خونه كتاب بی مجوز رو / یا پشت سر نمی ذاره یه شاعر خط قرمز رو / یه ریزه غم نمی بینی، یه ریزه غصه هم ایضا / نمی مونه كسی تنها، نمی مونه كسی بی زن / دیگه حرف از جدایی نیست، طلاق رفته پی كارش / تو روزنامه نمی خونی كه بالا رفته آمارش / خدا حافظ خداحافظ تموم فیلمای غمگین / جدا دیگه نمی مونه تو اون روز نادر از سیمین / خدا می دونه این حرفا كه من میگم تعارف نیست / زلیخا هم دیگه اون روز چشش دنبال یوسف نیست / تصور كن اگر حتی، تصور كن اگه اصلا / تصور كن فقط گاهی، تصور كن فقط كلا / تصور كن اگه حتی تصور كردنش جرمه / دیگه اون روز نمی بینی رئیست زشت و نافرمه / كنار جو نمی بینی یكی در حال تزریقه / دیگه دیدار یك معتاد واسه مردم یه توفقیه / دیگه جرم و جنایت واژه ای قلابیه اون روز / دیگه حتی اوین اسم، یه پارك آبیه اون روز / همه خوشحال خوشحالن، همه در حال تفریحن / چه كیفی میكنه ملت، چه حالی میده این میهن / تو اون روز هر كی هر جا هست، بغل دستیشو می بوسه / تو كار هیچ كسی اون روز نمیاد هیچ كسی سوسه / همون روز شیشه غم رو دو دستی دست تو میدن / پس از اون یك ندا میاد كه بشكن بشكنه بشكن /
در ادامه برنامه «در حلقه رندان» دیگر طنز پردازان كشورمان از جمله استاد محمد باقر نجف زاده، استاد اسماعیل امینی، سید جواد موسوی، امید مهدی نژاد، همایون حسینیان، علیرضا لبش، مهدی فرج الهی و ... به ارائه آثار طنزشان پرداختند.