به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری محمد باقر خرم شاد در دومین همایش علمی جشنواره هنری ایران 1404 با تاكید بر این كه برگزاری نخستین جشنواره هنری ایران 1404 نشان دهنده این است كه در چشم انداز ایران 1404 برای هنر هم وظایف و تكالیفی مقرر شده است، گفت : برگزاری این همایش كه كار بسیار مثبتی است ما را موظف می كند كه بپرسیم وظایف و انتظاراتی كه در چشم انداز آینده بر دوش هنر است، چیست و برای آن ها چه باید كرد.
او باقرائت فرازهای آغازین متن سند چشم انداز توسعه 20 ساله نظام، بیان كرد: این ها فراز هایی است كه می تواند با تكالیف و وظایف هنر ارتباط داشته باشد و با تعمق در متن آن ها می توان 2 نوع برداشت از تكالیف و وظایف هنر به دست داد؛ برداشت و تلقی حداكثری و همچنین تعریف و برداشت حداقلی.
برداشت حداكثری و حداقلی از نقش هنر
این استاد دانشگاه ادامه داد: در تعریف حداكثری از نقش هنر ایده ما این است اگر ایران 1404 كشوری توسعه یافته در منطقه و الهام بخش در جهان اسلام است، باید در عرصه هنر هم به همین جایگاه برسد یعنی هنر آن هم جایگاه نخست در منطقه را به دست آورد.
این صاحب نظر عرصه فرهنگ ادامه داد: در این برداشت باید توجه مان به این باشد كه اگر مثلا قرار است در بحث اقتصاد جایگاه نخست در منطقه را داشته باشیم، باید در اقتصاد هنر و رونق آن هم دارای مرتبه نخست باشیم؛ یا اگر از جایگاه نخست در فناوری حرف می زنیم هنرمان هم باید بتواند در جایگاه نخست استفاده از فناوری در رشته های مختلف هنری قرار گیرد. این معنای برداشت حداكثری از نقش هنر در چشم انداز آینده است.
خرم شاد ضمن قرائت بندهایی از سند چشم انداز، در توضیح آن ها و توصیف برداشت حداقلی از كاركرد هنر در ایران 1404 گفت: برداشت حداقل گرایانه هنر ناظر به سه مفهوم گنجانده شده در سند یعنی«هویت ملی و مذهبی»، «الهام بخشی در جهان اسلام» و «تعامل سازنده با جهان» است. به این معنا كه در تلقی حداقلی از نقش هنر در چشم انداز آینده، هنر بهترین وسیله برای معرفی هویت ملی و مذهبی ماست، همچنین هنر می تواند در خدمت الهام بخشی در جهان اسلام و نیز در خدمت تعامل سازنده ایران با دیگر كشورها عمل كند.
ایده آفرینی سند چشم انداز توسعه
این استاد دانشگاه با بیان این كه همه آموزه های مندرج در سند چشم انداز می تواند ایده های هنری را در ذهن هنرمندان ایجاد كند،گفت : از این رو هنر در همه آموزه ها و اجزاء سند چشم انداز توسعه 20 ساله نظام دارای رسالت و تكلیف است.
او با تاكید بر این مهم كه در چشم انداز نویسی یا به چیزهایی می پردازیم كه آن ها را نداریم و یا اگر هم داریم ارتقا یافتن و شكوفا شدن در آن را مد نظر داریم، افزود: هنر می تواند در جزء جزء اهداف آینده گرایانه كشورمان نقش حداكثری ایفا كند و علاوه بر آن این قابلیت در هنر وجود دارد كه روح حاكم بر این ارتقاء و شكوفایی را ایجاد و تقویت كند.
خرم شاد با بیان این كه هنر یك امر انتزاعی و بدون پشتیبان نیست گفت: پشتیبان هنر زمینه های فرهنگی و اجتماعی جوامع است به گونه ای كه می توان گقت تمامی تمدن و گذشته فرهنگی ما در هنر اسلامی – ایرانی وجود و حضور دارد و بر آن تاثیر می گذارد.
این مقام فرهنگی ادامه داد: بدون پرداختن به تاریخ و تمدن گذشته نمی توان از آینده سازی سخن گفت همانطور كه تاریخ و تمدن گذشته ما حال و امروز ما را شكل داده است.
این صاحب نظر گفت: هنر ما در نزدیك ترین سابقه فرهنگی خود در آمیزشی كه با آموزه های قرآنی داشت شكل امروزی خود را پیدا كرد و اگر در آغازین سال های ورود اسلام به ایران فرهنگ و هنر ما بود كه تحولاتی را پذیرفت اما امروز می توانیم بگوییم فرهنگ و هنر ایرانی امروزی ما بر كلیت فرهنگ اسلامی تاثیرات شگرفی داشته است.
محمد باقر خرم شاد استفاده از آموزه های قرآنی و دستورات ائمه معصومین (ع)، استفاده از آراء فیلسوفان و متفكران گذشته مان از جمله بوعلی، فارابی و...، همچنین شاعران و عارفانی چون مولانا، سعدی و نظامی و ... باید در ساختن آینده مطلوب فرهنگی مد نظر ما قرار گیرد.
هنر جلوه ای از نور خداوند است
او در بخش دیگری از سخنانش با بیان این كه خداوند در تعالیم اسلامی به نور تشبیه می شود، افزود: هنر هم كه نزد ما جلوه ای از آن نور است معنای الهی دارد و اساسا نور خداوند در هنر تجلی پیدا می كند.
خرم شاد گفت : ما انسان را دارای 2 ساحت جسمانی و روحانی می دانیم و معتقدیم هنر بروز امر روحانی و نورانی است و برایندی از ساحت روحانی انسان است؛ این معنای والا از هنر تمایز هنر ما با هنر رقیب است كه با نگاه مادی و ماتریالیستی به انسان و حیات می نگرد.
او وضعیت هنر ما را خوب دانست و گفت: در عرصه ادبیات به جا های خوبی رسیده ایم و می توانیم ادعا كنیم كه وارثان خوبی برای سعدی و عطار و مولانا هستیم و این پیشرفت ها قطعا در چشم انداز آینده ما تاثیر گزار خواهند بود.
او سپس به هنر سینما پرداخت و گفت: ما در سینمای جهان صاحب سبك هستیم و با این كه از دو عنصر غالب سینمای جهان یعنی تمایلات جسمی و خشونت كمتر از همه كشورها استفاده می كنیم اما شاهدیم كه برخی از آثار سینمایی ما تا چه حد مورد استقبال جهانیان قرار می گیرد.
خرم شاد ادامه داد: همه این ها به این دلیل است كه در هنر مان از تجلیات نور و مفاهیم والایی چون انسانیت، اخلاق و عدالت بهره می بریم و به همین خاطر به رقیب جدی سینمای غرب تبدیل شده ایم.