محمدعلی باشه آهنگر از نسل فیلمسازانی است که زندگی در جنگ را تجربه کردهاند. این تجربه ویژه و تکرارنشدنی او را صاحب نگاه و اندیشه درباره جنگ و پیامدهای آن کرده است. تصویری که آهنگر در فیلمهایش از جنگ ارائه داده حاصل تجربههایی است که زندگی در آبادان در روزهای نخستین جنگ برایش به ارمغان آورده است.
این تجربه ها را به طور خاص میشود در فيلم سينمايي «نیمه گمشده» نخستین تجربه فیلمسازي این کارگردان دید. فیلمی که در کنار روایت ماجراهای روزهای آغازین جنگ، زندگی یک زوج جوان در دل این شرایط را ترسیم و در بستر جنگ، درگیری و خشونت از شکلگیری یک زندگی عاشقانه مشترک صحبت میکند.
در فیلمهای آهنگر نقش زنان پررنگتر از دیگر فیلمهای جنگی سينماي ايران است. اگر فیلمسازان بزرگی مانند ابراهیم حاتمیکیا، زندهياد رسول ملاقلیپور و احمدرضا درویش در فیلمهای جنگیشان زن را در کنار شخصیتهای مرد به عنوان یک شخصیت مکمل دیده و در آثار اولشان کاملا نادیده گرفتهاند، آهنگر در سه فیلمی که درباره جنگ ساخته زنان را شخصیتهایی تاثیرگذار و مهم در روایت قصه نشان داده است.
در «نیمه گمشده» زن با آمدنش به محیط جبهه و قرار گرفتن در کنار همسر رزمندهاش در روزهای نخستین شروع جنگ تحمیلی عشق و مهربانی را با خود به شهری میآورد که شرایط جنگی فضایش را خشن و سرد کرده است. حضور زن است که به مرد برای مبارزه و ایستادگی بیشتر انگیزه میدهد.
در فيلم سينمايي «فرزند خاک» سومين تجربه كارگرداني آهنگر یک زن برای پیدا کردن پیکر همسر شهیدش به کردستان میرود. مینا (شبنم مقدمی) در میانه این سفر پرهراس با زنی دیگر (مهتاب نصیرپور) آشنا میشود و این جستجو برای کشف حقیقت برای هر دوی آنها به مقطعی حساس از زندگیشان تبدیل میشود.
«فرزند خاک» به پیامدهای زندگی افراد و قشرهای مختلف در سالهای پس از جنگ میپردازد. موضوع بکر و بازیهای خوب، این فیلم را به یکی از مهمترین فیلمهای کارنامه آهنگر تبدیل کرده است، فیلمی که باعث شد پس از فیلمهای «نیمه گمشده» و «نبات داغ» نام آهنگر بر سر زبان بیفتد. آنچه «فرزند خاک» را به فیلمی دوستداشتنی و تاثیرگذار تبدیل میکرد، طرح مسائل دینی و عقیدتی مانند معجزه در بستری واقعگرا بود.
«فرزند خاک» در دل یک درام قابل باور و البته تکاندهنده درباره تفحص پیکر شهدای جنگ، سالم بودن پیکر یک شهید و حضور پربرکت او برای مردم یک منطقه را مطرح میکند. در دل این قصه زنانه که حال و هوایي عاشقانه دارد، معجزه و مفهوم واقعی شهادت به شکلی قابل باور طرح میشود.
پس از آنکه «فرزند خاک» مورد توجه مردم و منتقدان قرار گرفت، کنجکاویها درباره فیلم بعدی آهنگر بیشتر شد. «بیداری رویاها» البته امتیازها و جذابیتهای «فرزند خاک» را ندارد، اما آهنگر در این فیلم هم به سراغ موضوعی تکاندهنده و تازه رفته است. موضوعی که ادبیات دفاع مقدس به آن پرداخته اما سینما به سراغ آن نرفته بود.
در «بیداری رویاها» نقش زن برجستهتر از دیگر شخصیتها است. زنی که همسرش در جنگ شهید شده و او با برادر همسرش ازدواج کرده و بحران زمانی شروع میشود که قهرمان جنگ بازمیگردد. زن در موقعیتي تازه قرار میگیرد و نمیداند میان گذشته و آینده کدام را انتخاب کند.
این بار هم آهنگر تلاش میکند مانند «نیمه گمشده» و «فرزند خاک» به واقعیتی برسد که در پس یک زندگی جریان دارد. رخشانه (هنگامه قاضیانی) قربانی شرایطی است که ناخواسته در آن قرار گرفته است. زنی که میان خاطرههای گذشته زندگی میکند و آیندهای مقابلش نیست.
آهنگر مانند بیشتر سینماگران دفاع مقدس، تلاش میکند رد پای مسائل جنگ و پیامدهای آن را در جامعه امروز پیدا کند. جامعهای که ارزشها و هنجارهایش تغییر کرده و گاهی به نظر میرسد در آن برای قهرمانان دیروز جایی نیست.
آهنگر یک فیلم کاملا تجربی هم در کارنامه دارد. «نبات داغ» فیلمی که هنوز روی پرده نرفته و درباره یک زوج معلول است. اين با سه فیلمی که این کارگردان درباره دفاع مقدس ساخته تفاوت دارد.
با نگاه به چهار فیلمی که این کارگردان در کارنامه دارد مشخص میشود او علاقمند نمایش روابط انسانی و کشف لایههای زیرین این واقعیتها است. واقعیتهایي نادیده و ناگفته که حلقه ارتباط آنها دفاع مقدس است.
«بیداری رویاها» سال گذشته در بیست و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم فجر شرکت داشت و توانست نظر خیلی از منتقدان سینما و اهالی رسانه را به خود جلب کند. قبل از شروع جشنواره نیز به عنوان یکی از فیلم های جنجالی جشنواره معرفی شده بود. بخصوص بازی کاملا متفاوت امین حیایی در آن توجه خیلی از منتقدان و تماشاگران را جلب کرده بود. البته عده ای از اهالی سینما و صاحب نظران سینمایی این اثر را در مقایسه با کار قبلی باشه آهنگر یعنی «فرزند خاک» ضعیف معرفی کردند.
امین حیایی برای بازی در این فیلم کاندیدای دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد شد و وحید مقدسی سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری را برای فیلم «بیداری رویاها» دریافت کرد.
بیداری رویاها» از روز چهار شنبه (16 تیر) در گروه استقلال روز پرده سینماها رفت که تا کنون آمار فروش آن به 50 میلیون تومان رسیده است.